Forma do wyoblania jest najczęściej odwzorowaniem wewnętrznego kształtu wyoblanego elementu (za wyjątkiem wyoblania w powietrzu, gdy forma nie jest dokładnym odwzorowaniem wyoblonego kształtu). Wzornik, jak wskazuje jego nazwa stanowi bazę do ukształtowania materiału w założeniu z określoną dokładnością i powtarzalnością kształtu i wymiarów. Wzorniki mają bardzo różną konstrukcję i przeznaczenie. Podział ze względu na rodzaj materiał, z jakiego wykonany jest wzornik można wymienić:

  • Aluminiowe
  • Cynkowe
  • Drewniane
  • Mosiężne
  • Stalowe
  • Tekstolitowe
  • Żeliwne

Zastosowanie wybranego materiału do wykonania wzornika uzależnione jest od jego przeznaczenia. Najdroższe jest wykonanie wzorników stalowych, ale są one zarazem najtrwalsze i nie ulegają odkształceniom w trakcie wyoblania. Ma to szczególne znaczenie przy dłuższych seriach oraz przy skomplikowanych kształtach wymagających dużej dokładności.

Wzorniki ze względu na konstrukcję i przeznaczenie można podzielić na (alfabetycznie):

  • Do łączenia elementów na wyoblarce,
  • Do obcinania,
  • Do rozpęczania,
  • Do wygniatania rowków,
  • Do wyoblania w powietrzu,
  • Dzielone,
  • Jednooperacyjne,
  • Proste,
  • Składane,
  • Wewnętrzne,
  • Wielooperacyjne,
  • Współpracujące z mimośrodową rolką toczną,
  • Zewnętrzne,

Wrzeciono wyoblarki, którą posiadam ma gwint Whitwortha przytępiony 13/8 cala, 6 zwojów na cal. Ponieważ wyoblarka została wykonana przed 1939 rokiem, gwint jest częściowo wytarty i średnica wałka wynosi 33,5 mm. Niezbędne jest w przypadku mojej wyoblarki prowadzenie o kształcie walcowym L= 4 mm, Φ 34 mm. Instnieje duża różnorodność gwintów w wyoblarkach, ale ten, który posiadam jest najczęściej spotykany.

Wzorniki w razie potrzeby wykonuję we własnym zakresie. Współpracuję z warsztatem mającym znaczne doświadczenie w wykonywaniu wzorników do wyoblania. Po zaprojektowaniu oprzyrządowania wysyłam rysunki do podwykonawcy w celu wyceny. Oczywiście są inni wykonawcy. Podwykonawca wykonujący dla mnie wzorniki wymaga zaliczki przed rozpoczęciem pracy. W kwestii zaliczki można kontaktować się z ze mną lub z tą firmą bezpośrednio:

Wiesław Tafil
P.H.U Ślusarstwo narzędziowe
05-092 Łomianki, ul. Dolna 11
NIP 118-005-88-68
Konto: 35 1240 2063 1111 0010 0246 3839
Telefon: 22-751-32-83
faks: 22-751-86-00
Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Część wzorników do wyoblania jest przechowywana w moim warsztacie, a część klienci trzymają u siebie i przywożą w momencie zaistnienia potrzeby wykonania przedmiotów. Zleceniodawca ponosząc koszty wykonania oprzyrządowania zastrzega sobie wyłączność wykonania na tym wzorniku przedmiotów tylko dla siebie. Jest to zrozumiałe i rygorystycznie przestrzegane.

W razie potrzeby udzielam wszelkich wskazówek niezbędnych do prawidłowego wykonania oprzyrządowania wtedy, gdy oprzyrządowanie jest wykonywane we własnym zakresie przez zleceniodawcę. Wykonuję również projekty i rysunki techniczne. Projekty oprzyrządowania i dokumentacja wykonawcza są wliczone w koszt zamawianych przedmiotów. Projektuję również oprzyrządowanie do wyoblania dla innych firm, ale oczywiście odpłatnie.

W przypadku wzorników o niewielkich średnicach lepiej już w fazie projektowania przewidzieć zastosowanie redukcji gwintu na M16 lub M20. Jest to korzystniejsze ze względów wykonawczych. Takie redukcje oraz wiele innych są w moim posiadaniu, w związku, z czym nie zwiększają kosztów oprzyrządowania. Przykład takiego rozwiązania pokazany jest powyżej w projekcie wzorników do wykonywania kielicha.

Niektóre kształty muszą być wykonane za pomocą specjalistycznego oprzyrządowania jak wzorniki składane lub przyrządy z mimośrodową rolką toczną. Projekty takiego oprzyrządowania wykonywane są tylko indywidualnie w celu wykonania określonych przedmiotów. Przykłady kształtów wymagających specjalistycznego oprzyrządowania pokazane są na rysunku powyżej. Oczywiście konieczność wykonanie przedmiotów o tak skomplikowanych kształtach powstaje wtedy, gdy z założenia przedmiot musi być wykonany z jednego kawałka materiału. Jeżeli wykonanie z jednego kawałka materiału nie jest warunkiem koniecznym, warto podzielić kształt na kilka prostszych elementów składowych, które po połączeniu utworzą wymaganą całość. Pozwoli to na zmniejszenie kosztów oprzyrządowania. Oczywiście pojawia się problem połączenia elementów składowych w całość. Rozwiązania takie mają sens, gdy można części składowe łączyć poprzez lutowanie, spawanie, klejenie lub wtedy, gdy widok połączenia nie jest przeszkodą.